Members Login
Username 
 
Password 
    Remember Me  
Post Info TOPIC: ART
BEKIM FEHMIU

Date:
ART
Permalink   


BEKIM FEHMIU - BIOGRAFIJA
Napisao Uliks Fehmiu, slobodni umetnik – glumac

Da bih govorio o mom ocu Bekimu Fehmiu, moram da kazem nekoliko reci o mom dedi Ibrahimu.
Rodjen je 1892. u Šakovici, u porodici trgovaca i prosvetitelja. Zavrsio je Uciteljsku skolu i Medresu u Skoplju.
Dedina biografija najkrace moze biti ispricana na primeru imena njegove dece koja im je davao licno, trudeci se da ona budu albanska (umesto uobicajenih turskih i arapskih) a koja na simbolican nacin govore o idealima kojima je stremio.
Najstarija kcerka Besa – casna rec, zakletva i neka vrsta zastitnog znaka Albanaca; Spresa – nada u bolje dane albanskog naroda; Baskim – prvi sin – ujedinjenje albanskog naroda; Arsim – prosvecivanje naroda; Fatmir – dobra sreca narodu; moj otac Bekim – blagoslov narodu; Afrdita – zora je blizu albanskom narodu; Luljeta – cvet zivota.
Sa puskom i knjigom u ruci, bio je desna ruka Bajrama Curija, vodje ustanka albanskog naroda protiv Turaka 1912. godine. Kao jedan od prvih albanskih ucitelja, posvecuje se prosvecivanju svog naroda i otvaranju skola kako na Kosovu, tako i u Albaniji. Zbog toga ga srpsko-crnogorske vlasti osudjuju na smrt.
U doba Kraljevine Jugoslavije, proganjaju ga kao pristalicu Bajrama Curija i Fana S. Nolija. Dedu proganja i kralj Albanije Ahmet Zogu, ucenjuje njegovu glavu na hiljadu dukata.
Godine 1929. uhvacen je i izolovan u Valjevu. Za to vreme njegova porodica zivi u Šakovici, da bi 1931. godine svi zajedno bili deportovani u Sarajevo, gde pored vec troje rodjene dece dolaze na svet jos sinovi Arsim, Fatmir i 1936. godine moj otac Bekim.
Godine 1939, posle italijanske okupacije Albanije, prelaze u Skadar gde deda postaje didakticki direktor osnovnih skola, i gde se radja kcerka Afrdita.
Po raspadu Kraljevine Jugoslavije, 1941. godine. porodica se vraca na Kosovo, u Prizren, gde on nastavlja svoj prosvetiteljski i patriotski rad. Hapse ga i Nemci.
Ni za vreme nove Socijalisticke Jugoslavije ne zatvara se krug golgote porodice Fehmiu. Dedu hapse i posle montiranog procesa on biva osudjen. Ubrzo po izlasku iz zatvora, 1951. godine, umire.
Moja baka Hedije, rodjena u Šakovici 1908. godine, pratila je dedin put i sve nedace i moj otac misli da nije nasao dovoljno pravih reci da opise sve ono sto je za porodicu pretrpela i ucinila njegova majka.
Generacija mog oca Bekima je prva generacija u istoriji Prizrena koja je kompletno skolovanje zavrsila na albanskom jeziku – od osnovne skole do gimnazijske mature. Posle gimnazije otac postaje clan albanske drame Oblasnog narodnog pozorista, jedinog profesionalnog pozorista u Pristini (odnosno na Kosovu).
Pozorisnu akademiju u Beogradu upisuje 1956. godine, u klasi cuvenog reditelja i profesora Mate Milosevica. Polaze ispit i biva primljen, pod uslovom da nauci srpsko-hrvatski jezik.
Pristinsko pozoriste dodeljuje mu stipendiju, ali kletva koju su politicki „bogovi“ bacili na porodicu Fehmiu stigla je i mog oca. Posle dva meseca ukidaju mu stipendiju. Zahvaljujuci rektoru Akademije pesniku Dusanu Maticu, dodeljuje mu se skolarina do kraja studija.
Brzo savladava srpsko-hrvatski jezik, da bi 1960. godine postao redovan clan najboljeg pozorista u zemlji – Jugoslovenskog dramskog pozorista. I do dana danasnjeg profesori na Pozorisnoj akademiji (Fakultet dramskih umetnosti) pominju mog oca kao primer izuzetno talentovanog i nadasve vrednog studenta, pa sam i ja kao student istog Fakulteta ne jedanput o tome morao da slusam.
Do 1967. godine, kada daje otkaz u Jugoslovenskom dramskom pozoristu zbog loseg tretmana, i postaje slobodan umetnik, odigrao je preko 40 epizodnih, srednjih i nekoliko glavnih uloga, ukljucujuci i uloge u Ateljeu 212. U dva maha bio je asistent rezije profesoru Milosevicu na Ricardu III i Otkricu Dobrice Ęosica.
Snima i filmove Klakson, Roj, Put, Tople godine, Protest, Deps, Pavle Pavlovic itd.
Posle velikog uspeha filma Skupljaci perja u reziji A. Petrovica, gde igra glavnu ulogu – Belog Boru (film dobija dve nagrade na filmskom festivalu u Kanu – Francuska, 1967. godine i biva nominovan za Oskara 1968), pocinje njegova internacionalna karijera, on postaje prva svetska zvezda sa ovih prostora i potpisuje dugogodisnji ugovor sa italijanskim producentom Dinom de Laurentisom. Postaje ponos bivse Jugoslavije.
Uglavnom snima u Evropi, SAD, Juznoj Americi, Africi i Aziji. Glumio je na albanskom, srpsko-hrvatskom, makedonskom, romskom, turskom, spanskom, englskom, francuskom i italijanskom jeziku.
Gledaoci i danas gledaju poznate filmove i TV serije u kojima je glumio, kao sto su Homerova Odiseja sa Irenom Papas, Avanturisti Harolda Robinsa, gde je igrao glavnu ulogu – Daksa, odnosno plejboja Porfirija Rubirozu, Dezertera sa Dzonom Hjustonom, Ricardom Krenom, In Benenom, Rikardom Montalbanom, Čakom Konorsom, Vudijem Stroudom...; Dozvolu za ubistvo sa Avom Gardner, Dikom Bogartom, Frederikom Forestom, Timotijem Daltonom..., Crnu nedelju sa Robertom Souom, Martom Keler...; Libera, ljubavi moja sa Klaudijom Kardinale, Salon Kiti sa Ingrid Tulin, Helmutom Bergerom... i mnogo drugih.
Da bi dobio glavnu ulogu u multibudzetskoj produkciji Paramauntovog filma Avanturisti u reziji Luisa Gilberta morao je da savlada engleski jezik za deset nedelja. Ulogu je dobio 1968. godine, kad sam i ja dosao na svet.
Da bi bio predstavljen odabranim zvanicama, kao nova zvezda filma Avanturisti sa najpoznatijim svetskim zvezdama Olivijom de Hevilend, Anom Mofo, Kendis Bergen, Ernestom Borgnajnom, Fernandom Rejom, Alenom Bedelom, Rosanom Braci, Sarlom Aznavurom itd., u cast mog oca priredjen je veliki prijem u hotelu Pjer u Njujorku, na kom se pojavio u stilizovanoj albanskoj narodnoj nosnji.
Snimio je preko pedeset filmova u kojima je glumio uglavnom glavne uloge.
U znak protesta zbog antialbanske propagande i sirenja mrznje prema albanskom narodu, moj otac 1987. godine demonstrativno napusta predstavu u Beogradu Madam Kolontajn (Anjete Plejel) gde igra Lenjina i Staljina i oprasta se javno sa umetnickom delatnoscu u bivsoj Jugoslaviji.

Poslednja uloga koju je igrao za italijansku televiziju bio je sveti Josif u filmu Dete po imenu Isus u reziji Franka Rosija, koji je prikazan i na americkoj televiziji.

Italijanski pisac i producent pomenutog filma Francesko Skardamalja rekao je: „Bekim Fehmiu je jedini internacionalni glumac iz istocnih komunistickih zemalja koji je snimao na zapadu, gotovo dvadeset godina, probijajuci gvozdenu zavesu, sve do pojave Gorbacova i pada Berlinskog zida.“

Poslednji film koji je snimio je Dzingis Kan u reziji Kena Anekina, 1992. godine (USA – Italija).
Posle Aleksandra Mojsiu, glumca iz prve polovine XX veka, moj otac je prvi internacionalni glumac Albanac u drugoj polovini XX veka.
Raspad Jugoslavije, strasan bratoubilacki rat, unistenje Vukovara, bombardovanje Dubrovnika, dugogodisnja opsada Sarajeva, rat na Kosovu, bombardovanje SR Jugoslavije ucinili su da se moj otac jos vise povuce. Odrekao se reci koje su za glumca najjace i najlepse sredstvo. Odrekao ih se i pretvorio ih u cutanje – u protest, Hamlet bi rekao „...Ostalo je cutanje“.
Danas zivi povuceno sa mojom majkom, poznatom glumicom Brankom Petric, koja se i dalje aktivno bavi pozoristem, i sa svojim sestrama i bracom, izmedju Prizrena, Pristine i Beograda.
Moj brat Hedon i ja sa suprugom Snezanom Bogdanovic, poznatom glumicom, i kcerkom Nikom zivimo u Americi.







__________________
xenini

Date:
Permalink   

Kam pas nderin me u njoftu me Bekim Fehmiun para luftes. Para 10 dite e pash n`Papillon dhe me gėzoj fakti qe shumė mirė u doke.


E falenderoj ato qė e postoj kėt sen. Gjeneratat e rea ndoshta kan problem me e kuptu gjuhen ne cilen oshtė i shkrun teksti, por ne ti pyesin ma te vjetrit me ju perkthy, se ja vlen me ja dit biografin e aktorit ma te madh shqiptar (sipas meje a). 



__________________
dani_mitrovic

Date:
Permalink   

po krejt serbisht koka po ma qon malli ky forum mu kon si i shkive.

__________________
TONI

Date:
Permalink   

O Dani i Mitrovices ,


Per ty eshte ma e <lezetshme> me te sha dikush Shqip se me te lavdru dikush Serbisht :)


Baju tash qe Lopet marun ne grazhde prej mengjesit nuk ju ke qite me hanger tue ladru te Gjimnazi i Mitrovices mas qikave :))))



__________________
kinezi

Date:
Permalink   

Le more njerin le te kqyr rahat.
Qysh po pret ti qi me perparu gjinja nese i perzen dhe nuk ju kallxon ate pak ma shum qi je tu kujtu qi pe din ti?


Edhe mos kujto qe edhe t'katunit nuk mujn me t'mesu najsen. T'mesojn, t'mesojn valla qe cuditesh. Ta shtin kleqken n'Mitrovic e rrxohesh kur te vish ne Prishtine.


Fol dani mitrovices, fol me axhen, se ja jap vesht n'dor kti qyrrit edhe niher me t'piskat.



__________________
dani_mitrovic

Date:
Permalink   

oh Toni le****


qysh pom doket mue ti paske lop ngrazht se ment qaty pi majshe,,,po nashta lop ski po ti vet lop koke be sallata niher,une jam mitrovicali edhe serbishten nuk e du e ti toni pom doket paske pas kalu shum mire ne kohen e sllobes,ku me dit sa shqiptarin e ke marr nqaf ti.ncncncnc



__________________
dukati

Date:
Permalink   

Tung dhe naluni mo me keto te shame dhe qysh po e shihni po dilni prej teme.


- Ma se pari eshte gjynah ne kete "topic" per Bekim Fehmiun, legjenden e gjalle na me ja nis e me u sha.


- Pra po i kthena temes,


- Edhe une kam pas rastin disa here me e pa Bekimin ne Prishtine, neper disa kafene, fatekeqesisht nuk pata nderin me u ul me to ne te njejten tavolin por sipas pershtypjes teme dhe sipas tregimeve te disa miqeve te ti ai eshte nje njeri shume i thjesht dhe modest e ne te njejten kohe patriot i madh.


- Porosia ime eshte qe keta artistat tone te ri, te cilet suksesin ma te madh jetesor e kan pas me lujt ne ndonje Video produkcion te varfer te Kosoves (nuk po hi tash ne kvalitetin e atyre Video produkcioneve por pe lo per tjeter here) duhet me marr pak shembull prej Bekimit e me u leshu ne toke, me punu ma shume ne kvalitet sepse me ket qe po na ofrojn jan duke e degraduar artin dhe kulturen tone.


- Pra po mbes me shpres se Kosova dhe Shqiperia mundet me lind hala artista me permasa nderkombetare si Aleksander Moisiu, Bekim Fehmiu, Vellezerit Bellushi e tash se fundi edhe Eliza Dushku, etj.


- Eshte shume pozitive me pas kesi tema ne forumin tone


Tung



__________________
tevelizori

Date:
Permalink   

O Uliks Fehmiu per qata qe po me dhimbet gjyshi Ibrahim deshta me t'vet qysh jav ke lon ti emrat femijeve te tu?


Pa keqkuptim veq hallall i koft gjy**** tand, me siguri o kone shok  i ngushte me stergjyshin tem te cilin shkijet njejte, s'paten mujt me mashtru, edhe ne fund e paten vra.


Puna dhe vepra jetesore e Bekim Fehmiut sipas kendveshtrimit tim eshte nje episod  me vlere te dukshme qe veshtire se mund te shihet perseri ne historine artit kosovar.



__________________
une

Date:
Permalink   

po te shkruan ma nalt qe vajza i quhet Nika

__________________
KING

Date:
Permalink   

Hey Tipa pa keqkuptime por ne kete sajt hyn krejt shqiptar, edhe o kan shum mir qe qasaj serbisht me ja shtu edhe perkthimin shqip


une pernime nuk kom jetu n'kosov deri vitin 2002 edhe skom lind n'kosov edhe nuk kam shum njohuri per bekimin edhe nuk kom pas mundesi me dit serbishten, edhe nese dikush kish mujt me perkthy qata qe o serbisht ja kisha dit per faleminderit


Best Regards,


KING of USD (United States of Dardania)



__________________
Jonikos

Date:
Permalink   

Pershendetje te gjitheve, ja ketu mund ta lexoni nje interviste te Bekim Fehmiut. Shpresoj se ju pelqen.


 


Bekim Fehmiu, Une dhe ēeshtja shqiptare.

Kush eshte Bekim Fehmiu?

Aktori Bekim Fehmiu eshte nje nga emrat me te degjuar shqiptare te aktrimit. I lindur ne Sarajeve ne vitin 1936, ai do te behej i famshem me filmin "Une kurre nuk kam pare cigane te lumtur", ne vitin 1966. Deri ne ate kohe, ai kishte studiuar dhe ishte bere i njohur nga shume shtepi filmi neper bote. Ai eshte aktori i pare shqiptar i filmit dhe i teatrit, i cili ka luajtur me sukses ne filmat dhe skenat e gjithe hapesires se ish-Jugosllavise. Ai ka qene nje nga personalitetet qe ka lene gjurme ne kinematografine ballkanike, por mbi te gjitha ai eshte i madh per kontributin artistik ne kinematografine boterore. Rolet e tij ne "Prova speciale", "Odiseja", "Aventurieri", "Rruga", "Vitet e ngrohte", "Dezertori", permenden si kryevepra. Nga filmat e para ka qene "Ko puca otvorice mu se", "Vitet e nxehta", "Protesta", "Eskadrionet e partizanasve" dhe "Te kuq dhe te zinj". Ai ka bashkepunuar me Xhon Hjustonin, Olivija de Hevilland, Ava Gardner, Robert Shou, Fernando Rej, Dirk Bogart, Sharl Aznavur, Irene Papas, Klaudia Kardinale, Kendis Bergen etj. Ai ka interpretuar ne shqip, serbisht, maqedonisht, turqisht, ne gjuhen rome, ne spanjisht, anglisht, frengjisht dhe italisht.

I martuar me nje artiste serbe, ishte nga ata njerez qe nuk e braktisi, ne asnje moment Beogradin dhe nuk iu tremb te qenurit shqiptar. Shqiperine e ka vizituar ne vitin 1973 dhe nuk e ka fshehur kurre mallin qe kishte per te. I pyetur per deshiren e tij ai ka thene thjesht se:"Do te doja te njihja me mire shqipen". Ne te gjithe hapesiren ballkanase eshte gati ne permasat e nje miti. Ndoshta kjo ka qene nje nga arsyet, qe i biri quhet Uliks.
Njeriu nuk duhet te fajesoje per diēka qe i ndodh as babane as vellezerit, as komshine, as perendite, por vetem veten. Njera nga tragjedite tona lidhet me ate, qe duke jetuar per shekuj se bashku nuk kemi mesuar nga njeri tjetri, por dhe kur e kemi bere kete kemi mesuar vetem te keqen. Bekim Fehmiu eshte nje nga artistet me te medhenj qe kane dale prej ketyre aneve. Nga viti 1987, kur ne menyre demonstrative braktisi shfaqjen "Madame Kolontine" te Anete Playel, ku luante Leninin dhe Stalinin, ne teatrin jugosllav te drames, ai i dha lamtumiren aktivitetit artistik ne Jugosllavi. Pas disa kohesh mori dhe vendimin per t'i dhene fund aktivitetit edhe ne aktivitetet artistike boterore. Pak kohe me pare ne Jugosllavi eshte botuar libri me kujtime i Bekim Fehmiut, "Shkelqim dhe frike", ne te cilin pershkruhet periudha qe nga lindja e tij ne Sarajeve duke perfshire gjithēka deri ne vitin 1955, kur u pranua ne teatrin e drames se Prishtines.

Hamleti ka thene: "Tani e tutje, vetem heshtje". Cila eshte arsyeja e vertete e heshtjes suaj 14-vjeēare?
"Intervisten e fundit, ate te lamtumires e kam dhene me 14 prill 1987, Mira Radosheviēit per gazeten "Politika", kur braktisa shfaqjen "Madame Kolontine". Shkaqet per kete vendim kishin te benin me te ashtuquajturin "mosorganizim" te shfaqjes, por arsyeja e vertete kishte te bente vetem me zgjerimin e propagandes dhe shtrirjen e urrejtjes antishqiptare, ne te ashtuquajturen "nga Triglava deri ne Gjevgjeli". Atehere i thashe vetes siē thote Hamleti, "se eshte koha per te shpetuar nga makthi" qe te ndjehesha "Ne petkat e kujteses" te Miroslav Kerlezhes, qe te ndjehesha si ne kengen e Dushan Vasiljevit, "Njeriu pas lufte", i cili thote: "...me jepni vetem nje gllejnke ajer dhe vesen e mengjezit. Te vetmet qe ju kane mbetur..." Ato vite te fushates antishqiptare pushtuan faqet e gazetave, programet televizive. U publikuan fotografi te montuara ku citohej poema e Rakiceviēit "Simonida" ne te cilen thuhej: "Arbanasi te nxorri syte", por qe Shkelzen Maliqi, shpjegoi gjithēka rreth te vertetes mbi keto vargje,se syte nuk i u nxorren nga urrejtja, por per shkak te besimit popullor, qe nuk ishte vetem i shqiptareve por edhe i serbeve dhe i gjithe popujve te rajonit. Dhe pika e fundit ne goten tashme te mbushur ishte kur ne shtepi takova Branken dhe Uliksin ne gjendje shoku. Mesuesja e gjuhes serbokroatishte, ne vend qe te fliste per poezine e Esad Mekulit, merrej me te shoqen e tij, doktoreshe Mekulin, e cila serbeve dhe malazezeve u mbyt femijet e gjalle". I shpjegova Uliksit qe kjo eshte nje genjeshter e vertete, se po ta kishte bere kete ajo do te kishte perfunduar ne burg ose te pakten do t'i kishin hequr te drejten per pune. Tridhjete e pese shpirtra nxenesish te helmuar pra dhe tridhjete e pese familje, anetareve te te cilave duhej t'u ishte injektuar helmi i urrejtjes. Natyra e qenies sime me ēoi drejt heshtjes. Per disa heshtja eshte menyre miratimi, terheqjeje. Per mua heshtja eshte shprehje e dhimbjes dhe e protestes".

Kjo do te thote se dikush tek ne vepronte kunder parimit qe "historia eshte mesuesja e jetes"?
"Per mua, me te vertete historia eshte mesuesja e jetes. Ashtu si dikur Hitleri filloi me ēifutet edhe une isha i ndergjegjshem se tashme kishte filluar me shqiptaret dhe asgje nuk do te perfundonte shpejt. E dinja, kishte ardhur koha e luftes. Dhe kobi me i madh do te binte mbi popullin serb. Po vinte koha, si dikur qe serbi te qellonte kunder serbit. Nuk ka gje me te tmerrshme se kjo qe mund t'i ndodhe nje populli".
Ju keni qene shume i njohur ne gjithe ish-Jugosllavine. Ajo qe ju parandjenit mos ka lidhje me ate qe femijerine e keni kaluar ne Prizren dhe rinine ne Kosove, ku jeta nuk ka qene e lehte?
"Jo, kjo nuk me ka interesuar aspak. Bota ime ka qene bota e artit. Jo mua, po askujt nuk mund t'i kete shkuar ne mendje sepse duhej te ndodhte gjithe kjo, ne nje kohe kur ne disa fraksione te sekondes mund te marresh gati gjashte milion informacione. Me kapacitetin intelektual te asaj kohe, ne na ndante vetem nje milimikron per t'u bere pjese e barabarte e botes se qyteteruar. Ne ato vite, une kisha udhetuar shume nga Shqiperia deri ne Bashkimin Sovjetik dhe ne per gjithe vendet e Lindjes ishim nje ender. Ishte koha, kur ne kufijte tane nuk qelloheshin individet si ne shtetet e mesiperme, por ku kalohej lirisht per te shetitur gjithe boten, e cila ne ate kohe na ka vleresuar".

Te shumte jane ata, qe per gjithe keto vite bejne fajtore serbet me shume se te tjeret. Si do t'i pergjigjeni kesaj pyetjeje?
"Pak me pare permendet Orestin. Sigurisht e njihni mitin e Orestit mbi hartat e gabuara mendore te bazuara ne genjeshtra dhe jo tek realiteti, pergjegjesia dhe gjerat e mira. Fajtore jemi vete. Dhe serbet dhe shqiptaret ne Kosove jemi pergjegjes per ate ē'ka ndodhi. Njeriu nuk duhet te fajesoje per diēka qe i ndodh as babane as vellezerit, as komshine, as perendite, por vetem veten. Njera nga tragjedite tona lidhet me ate qe duke jetuar per shekuj se bashku, nuk kemi mesuar nga njeri tjetri, por dhe kur e kemi bere kete kemi mesuar vetem te keqen. Gjerat e mira te shqiptareve serbet nuk i kane pranuar ashtu si dhe shqiptaret nuk kane marre ate ē'ka serbet kishin pozitive. Rinine e kam kaluar ne Prizren dhe po te shante njeri nga nena kerciste pushka. Nena dhe Zoti jane te shenjte. Une nuk e dija qe gjetke shahej normalisht. Kur erdha ne Beograd dhe degjova gjera te tilla, ne fillim skuqesha nga turpi. Para disa vitesh degjoja ne Prishtine djem te rinj te shanin nje vajze me fjalet me te pista".

Te jetosh ne kete rajon do te thote qe detyrimisht te behesh "homos politicus"?
"Jo. Per here te pare rubriken politike te "Politikes" e kam lexuar pas faqes se kultures ne vitin 1967, por pastaj fillova ta ndjek ne vitin 1968 kur bota perendimore filloi te fliste per mua si "nje artist i ardhur nga bota komuniste". Nuk e dija as se kush ishte Ali Shukriu. Nuk e dija kush eshte Leka deri sa ma shpjeguan qe ishte Aleksander Rankoviēi. Por sot, askush nga ne nuk zgjedh dhe as desheron te behet "homos politicus". Ju e dini qe, njerezit dashurohen me artiste te famshem. Ne Itali ne vitin 1979 kam takuar heroin e tyre, Xhejms Bondin, i cili e dashuronte ish-Jugosllavine. Me tha se ne Londer ne vitin 1978 ishte xhiruar nje film per Jugosllavine ku thuhej se Lufta e Trete Boterore" do te fillonte pikerisht ne Kosove, pasi atje jetojne njerezit me te varfer te vendit me te pasur". Gandi thoshte se "dhuna me e madhe mbi njeriun eshte varferia". Keshtu, ai njeri me tha se ne ate vit ne Suedi ishte mbajtur nje simpozium per strategjite ndaj vendeve ish-komuniste, ku Brzhezhinski tha se ne Jugosllavi do te ndikojne liberalet, disidentet dhe sigurisht, nacionalistet, sepse nacionalizmi eshte me i fuqishem se ideologjite. Ky njeri me ofroi pasaportat per gjithe familjen time duke me thene se nuk na presin dite te bukura. Qesha dhe me neveri i a hodha poshte oferten".

A besoni se qeveria e re do te kete sukses ne zgjidhjen e problemeve ne Kosove?
"Fillimisht duhen ndryshuar hartat mendore. Deshiroj qe kjo te ndodhe dhe do ta besoja nje gje te tille. Por, gjithmone me vjen ndermend anketa e vitit 1994, ku 70 perqind e popullsise serbe nuk donte te bashkejetonte me shqiptaret, ne kohen qe 59 perqind e serbeve nuk donin te jetonin me kroatet. Gjithmone kur kujtoj keto shifra behem pesimist. Ne vitin 1912, Dimitrije Tucoviē ka thene se miqte me te mire te serbeve jane shqiptaret. Dhe ja ku jemi perseri bashke, serbe dhe shqiptare po perjetojme ankthin e nates sebashku, me surrealistin nga gjithe endrat surrealiste. Me besoni sa keq e kam ndjere veten, kur degjova qe nje shqiptar ka ngritur doren duke vrare nje grua serbe dhe nje plak serb ne vitin 1999, i pari rast qe degjoj ne gjithe historine e shqiptareve. Te gjithe i kemi kapercyer kufijte qe nuk duhen kaluar. Kush e di ēfare tragjedije duhet te kete perjetuar ky shqiptar? Pse ēuditemi me kete denim te tmerrshem te Zotit qe po e perjetojme? Qe kur se Kosova u be "toke serbe" pas vitit 1912 dhe deri ditet e sotme ligjin e kane bere bajonetat, topat dhe tanket. A nuk eshte ky denim i Zotit?"

I keni dhene vetes besen se femijeve tuaj do t'u tregoni te verteten rreth asaj qe keni ndjere duke jetuar ne Kosove?
"Keshtu eshte. Por jo vetem ne Kosove. Ata tani dine gjithēka nga pjesa e dyte e doreshkrimit. I kam dhene vetes besen qe do t'u tregoj gjithēka femijeve qe te jene te mire-informuar plotesisht. Kujtimet e mia, i kisha hedhur ne leter pa kurrfare qellimi per t'i botuar. Por, atehere, miqte e mi: Musa Ramadani, i ndjeri Beqir Musliu, Abdullah Zeneli ne Prishtine, Filip David, Dushan Makavejev, Jovan Cirillov, Petrit Imami dhe gruaja ime, Branka Petriē, e cila ka qene dhe lexuesja e pare si dhe zonja Leposava Zuniē, lexuese e veēante e librit tim dhe qe per disa kohe ka jetuar ne Prizren duke me frymezuar, me nxiten qe ta botoj. Femijeve u kam treguar te verteten duke i lene te lire te zgjedhin menyren si te jetojne, ashtu siē kam bere dhe vete. I respektoj zgjedhjet e femijeve ashtu si nena jone Dija ka respektuar zgjedhjet tona".

Tek ne thone, qe dikush kur lind sjell me vete dhe nje mesazh te mire nga Zoti. Po ju ēfare mesazhi keni sjelle?
"Kam dashur qe me punen time te ndryshoj njerezit. Per mua aktorlleku i dikurshem ishte nje mision i bekuar. Arti ka qene mesazhi qe une kam sjelle. Po te mos kisha qene aktor do te isha stomatolog ose piktor. Me te vertete, me pelqen te pikturoj. Mendoj se dhe nena ime Dija ishte e bekuar duke lindur tete femije dhe qe tete i u varrosen, por qe ka lene shtate niper dhe tre sternipe. Kjo eshte dhe pergjigja ime per perrallen e bombes demografike ne Kosove."

Keni lindur ne Sarajeve ne vitin 1936 "me kemishe". Ne Serbi ekziston besimi se ai qe lind me kemishe me pas do te kete fat ne jete. A e shikoni veten tek njerezit me fat? A jeni i gatshem te dilni perseri ne skene ose ekran?
"Nje fjale e urte shqiptare thote: "Puno pak se Zoti te ndihmon shume". Edhe tek shqiptaret te lindurit me kemishe do te thote qe femija do te kete fat ne jete, madje qe nuk e ze as plumbi. Per kete arsye nenat shqiptare u jepnin nje cope kemishe djemve kur niseshin per lufte si hajmali. Po duke gjykuar nga ane te tjera, nga sakrificat dhe puna e panderprere, mund te them se kam pasur fat ne jete, individualisht por edhe familjarisht, megjithese jeta e njerezve qe jetojne ne keto ane, veēanerisht ne Kosove, nuk eshte e lehte. Prej vitesh kam refuzuar te luaj dhe mendoj se do te vazhdoj keshtu. Prej gjithe ketyre qe kane ndodhur me ka humbur dhe sensi pozitiv i gjerave dhe kur nuk e ndjej veten ne gjendje per te luajtur, nuk me shkon ne mend te merrem me kete pune".

Si erdhi puna qe per heroin kryesor te filmit "Dezertori" qe ju interpretoni, ai kishte lindur ne Beograd?
"Nje muaj pasi kishte perfunduar xhirimi i filmit erdhen tek une skenaristi, operatori dhe regjisori i filmit, Bert Kennedy, duke me thene se kishte lindur nje problem. Publiku amerikan e kishte te veshtire ta pranonte nje film ku rolin e heroit kryesor, Patrik Xhons, ta luante nje njeri me emrin Bekim Fehmiu. U propozova te ndryshojne biografine e personazhit kryesor. Dhe ashtu u be. Heroi Patrik Xhons u be Viktor Kejleb, i lindur ne Beograd, por qe ne vitin 1842 emigron ne SHBA, ku i vdesin dhe prindet nga kolera. Duke vene Beogradin, si vendlindje desha te falenderoja te gjithe profesoret dhe akademiket qe kontribuan qe une te behem nje artist i madh si dhe te gjithe aktoret e mrekullueshem te Teatrit jugosllav te Drames, me te cilin krenohem shume.

__________________
Jonikosi

Date:
Permalink   

Pėrshėndetje!
Deshta tė paraqes disa tė dhėna pėr aktorin shqiptar nga Kosova,i cili me talentin e tijė arriti deri nė Holivud...

Tė flasėsh-shkruash pėr Bekim Fehmiun,do tė ishte mirė tė dimė pakė edhe pėr familjen e tijė pėrkatėsisht pėr babain e tijė IBRAHIMIN.
Babai i Bekimit,Ibrahimi, ka lindur mė 1892 nė Gjakovė né njė familje tregtarėsh dhe arsimdashės.Mbaroi medresen nė Shkup,klasa e mėsuesis.Biografia e Ibrahimit,mund tė tregohet edhe nėpėrmjet emrave tė fėmijėve tė tijė tė cilėt i pagėzoi ai vet,duke u dhėnė tė gjithėve emra kuptimplote shqip,pėr dallim tė emrave tė asaj kohe qė zakonisht ishin arab ose turk.
Vajzėn mė tė madhe e pagėzoi me emrin BESA-besnikėria e shqiptarit,pastaj vajzėn tjetėr e pagėzoi me emrin Shpresa-shpresė pėr ditė mė tė mira tė popullit shqiptar.Bashkim,ėshtė emri i djalit tė parė ose bashkimi i popullit shqiptar.ARSIM-arsimimi i popullit shqiptar.FATMIR-fat tė mirė popullit shqiptar.BEKIM-tė bekohet populli shqiptar.AFĖRDITA-dita e afėrt e lirisė pėr popullin shqiptar.Dhe LULJETA-tė lulėzoj jeta e popullit shqiptar-
Me pushkė dhe me libėr nė dorė ,ishte dora e djathtė e Bajram Currit,gjatė kryengritjes sė shqiptarėve kundėr turqėve nė vitin 1912.Si njėri prej mėsuesėve tė parė shqiptar u angazhua shumė pėr hapjen e shkollave nė gjuhėn shqipe nė Kosovė dhe Shqipėri.Nė kohėn e mbretėris jugosllave ,ai ishte gjithmonė i ndjekur pėr shkak tė ndihmės qė i jepte si Bajram Currit si Fan Nolit,pėr cka edhe mbreti Zog kishte shpallur njė shpėrblim prej 1000 napoleonash tė arit pėr kapjen e tijė,kurse jugosllavėt e kishin dėnuar me vdekje nė mungesė.
Nė vitin 1929,u arrestua nga regjimi i i atėhershėm dhe u internua nė Valjevė,kurse familja e tiju dėrgua me dhunė nė Sarajevė,gruaja sė bashku me tre fėmijėt.Nė Sarajevė lindi edhe Bekimi.
Nė vitin 1939.pas okupimit tė Shqipėris nga Italia,familja Fehmiu vendoset nė Shkodėr,kurse Ibrahimi fillon punėn si drejtor i shkollave fillore nė Shkodėr.Kėtu nė Shkodėr lind Afėrdita.
Nė vitin1941,kur shpartallohet mbretėria jugosllave,familja Fehmiu kthehet nė Kosovė pėrkatėsisht nė Prizren,ku Ibrahimi vazhdon punėn si mėsues.
Golgota e kėsaj familje vazhdon apo nuk ndalet edhe gjatė kohės sė Jugosllavis socialiste,ku nė njė proces tė montuar Ibrahimi dėnohet dhe mban burgun deri nė vitin 1951.Menjėherė pas lirimit nga burgu ai vdes.
Hedija-Dija,ishte nėna e Bekimit.Ajo u lind nė Gjakovė nė vitin 1908.Gjatė gjithė kohės qoftė kur Ibrahimi ishte nė burg opo nė liri .ajo ishte gjithmonė pran tij dhe fėmijėve.
Me njė qershor tė vitit 1936 lind Bekim Fehmiu.Ai i takoi gjeneratės sė parė shqiptare tė Prizrenit qė filloi dhe pėrfundoi shkollėn fillore dhe tė mesme nė gjuhėn shqipe.Pasi kreu shkollėn e mesme regjistrohet nė dramėn shqiptare pėrkatėsisht nė Teatrin Popullor tė Kosovės qė edhe ishte i vetmi teatėr profesional i asaj kohe.
Nė vitin 1956,regjistrohet nė Akademin e Teatrit nė Beograd,nė klasėn e regjisorit tė njohur prof.Mate Milloshevic,ku paraprakisht kalon provimin pranues,por kushtėzohet qė sa mė shpejtė tė mėsojė gjuhėn serbo-kroate.Teatri i Prishtinės i ndanė Bekimit njė stipendi pėr studime nė Beograd,por meqė familja e tijė ishte e mallkuar dhe dėnuar nga sistemi i asaj kohe,bėri qė Bekimit,vetėm pas dy muaj ti ndėrpritet stipendia,Mirėpo falė ndihmės dhe pėrkrahjes qė i dha rektori i asaj kohe i Akadamis e Teatrit tė Beogradit,Bekimi vazhdon studimet.
Nė vitin 1960,Bekimi regjistrohet si anėtar i rregullt i Teatrit dhe Dramės jugosllave,por vetėm shtatė vite mė vonė ai tėrhiqet nga TDJ nė shenjė proteste pėr trajtime dhe sjellje jo tė mira ndaj tij,kėshtu qė ai vazhdon karierėn e tij si artist i lirė,kurse deri nė kėtė kohė ai kishte interpretuar 40 role epizodike.tė mesme e kryesore.
Pas suksesit qė arriti me filmin "Mbledhėsit e puplave" nė vitin 1967 , nė regji tė A.Petrovic e nė rolin e Beli Bora,ku ky film fitpi edhe dy cmime nė festivalin e filmit nė Kan-Francė,si dhe nominimit tė po kėtij filmi edhe pėr cmimin Oscar nė vitin 1968,Bekim Fehmiut i hapen dyert e Holivudit me cka edhe fillon kariera e tij artistike internacionale.Ai ishte ylli i parė i vendeve ballkanike dhe shteteve tė Evropės Lindore qė depėrtoi nė Holivud.Arrinė marrėveshje afatgjate me producentin e njohur italian Dino de Laurentis.Pastaj i ofrohen edhe shumė oferta tė tjera nga shtėpi e njohura filmike tė SHBA-ve dhe Evropės,derisa Bekimi kishte filluar xhirimet nė tė gjithe kontinentes e botės,kurse fliste kėto gjuhė:shqip,serbo-kroatisht,maqedonisht,gjuhėn rome.turqisht,spanjollisht,anglisht,frėngjisht dhe italisht.
Gjeneratat e vjetra edhe sot e kujtojnė nė rolin e Odiseut tė Homerit,ku si partnere kishte aktoren Irena Papas,arvanite nga Greqia me tė cilė gjatė pauzave tė xhirimeve bisedonin nė gjuhėn shqipe.Daks,ishte personaxhi qė Bekimi interpretoi nė filmin "Avanturieri"....gjatė kėsaj kohe ai interpreton edhe nė filma tė tjerė me yjet mė tė njohur tė asaj kohe si:Xhon Hjuston,Ricard Kren,Cak Konors,Vudi Strond,Ava Gardner,Dik Bogart,Frederik Forest...pastaj vjen filmi "Ediela e zezė",film qė u emitua edhe nė qershor tė vitit tė kaluar nė Tvd2 me Robert Saum.Interpretoi edhe me Kladuia Kardinale e shumė tė tjerė.
Qė ti ndahet roli kryesor nė filmin "Avanturieri"nė regji tė Luis Gilbert e qė finansohej nga shtėpia filmike multimiliardere Paramount,Bekimit iu deshtė qė gjuhėn angleze ta mėsojė pėr vetėm dhjetė javė.Kėtė edhe e arriti nė vitin 1968,vit kur edhe i lindi djali i parė tė cilin e pagėzoi Uliks,i frymėzuar nga Odiseu i Homerit.
Menjėherė pas pėrfundimit tė premierės "Avanturieri",nė shenjė mirėnjohje ndaj yllit tė ri tė Holivudit,Bekim Fehmiut,u organizua njė pritje solemne nė hotelin e njohur Pjer tė Nju Jorkut.Nė atė mbrėmje morėn pjesė edhe shumė yje tė njohur tė Holivudit si:Olivije de Helivend,Ano Mofo,Kendis Bergen,Sharl Aznavur etj,kurse atraksion i mbrėmjes ishte vetė Bekimi,ku para mysafirėve u paraqit me veshjen e stilizuar kombėtare.
Dhe vjen viti 1987,kur Bekimi nė mėnyrė demonstrative tėrhiqet nga skena teatrale-filmike e Jugosllavisė.
Ishte duke interpretuar rolin kryesor nė dramėn Madam Kolontajn nė teatrin e Beogradit.Ai ndėrprenė nė gjysmė interpretimin e tijė dhe proteston publikisht kundėr propagandės dhe urrejtjes qė pėrhapej ndaj shqiptarėve nga shteti i Jugosllavisė.Dhe pastaj,Bekimi, zgjodhi heshtjen.Hamleti do tė thonte "...mbeti vetėm heshtja".
Roli i profetit Jusuf (Jozef),ishte roli i fundit qė interpretoi pėr televizionin italian nė filmin "Fėmiu me emrin Jezus",nė regji tė Franko Rosi.Film i cili u shfaq edhe nė SHBA.Pėr herė tė fundit interpretoi nė vitin 1992 nė filmin "Xhingis Kan" e nė regji tė Ken Anekin,kurse prodhuar nga shtėpit filmike tė SHBA-ve dhe Italis.
Sot Bekimi,jeton i tėrhequr sė bashku me gruan e tijė,aktoren e njohur Branka Petric dhe gjithnjė nė kontakte me motrat dhe vėllezėrit e tijė nė Prizren,Prishtinė e Beograd,kurse dy djemt e tijė Uliksi dhe Hedoni jetojnė nė SHBA.
Bekim Fehmiu,interpretoi nė mė shumė se pesėdhjetė filma ,kryesusht nė rolet kryesore.Ti pėrmendim vetėm disa.
-- "Vitet e nxehta" 1966,"Roj"1966,"I even met happy gupsies"1967,"Odyseja"1969,"Vajza"1965,"THE ADVENTURERS"1970,"THE DEZERTER"1971,"DEPS"1974,"CAGLIOSTRO"1975,"PERMISSION TO KILL"1975,"MADAM KITTY"1976,"EDUKATA SPECIALE"1977,"BLACK SUNDAY"1977,"TĖ KUQĖT DHE TĖ ZINJTĖ"1985 etj.

__________________
xenini

Date:
Permalink   

T`lumt Jonikos. Faliminderit shumė pėr keto sene. Bekim Fehmiu ėshtė gjallė dhe mė siguri ėshtė momentalisht artisti mė i madh shqiptar. Qysh nuk po e bon dikush njė emision dokumentar pėr ket njeri. Mojsiu me Rugoven me ja dhon naj dekorat a diqka qashtut, me ja bo me dije edhe Bekimit, qe na krenohemi me to.


Jonikos - e kam nderin qe t`kam vizitor te sajtit.



__________________
xenini

Date:
Permalink   

Filmat e Bekim Fehmiut:






Bekim Fehmiu



Actor: Born June 01, 1936 - Yugoslavia










Critic's Pick Denotes a New York Times Critic's Pick





Critic's Pick
1987
Un Bambino di nome Gesł
Actor


Critic's Pick
1986
Crveni I Crni
Actor


Critic's Pick
1982
La Voce
Actor: Nicolay


Critic's Pick
1981
Siroko Je Lisce
Actor


Critic's Pick
1981
Battle of the Eagles
Actor


Critic's Pick
1977
Specijalno Vaspitanje
Actor


Critic's Pick
1977
Black Sunday
Actor: Fasil
» Review

Critic's Pick
1975
Libera, Amore Mio
Actor: Sandro Pggi


Critic's Pick
1975
Pavle Pavlovic
Actor: Pavle


Critic's Pick
1975
Permission to Kill
Actor: Alexander Diakim


Critic's Pick
1975
Cagliostro
Actor: Calgiostro, Charlatan


Critic's Pick
1974
Adventures of Ulysses
Actor


Critic's Pick
1974
Deps
Actor: Deps


Critic's Pick
1974
Kosava
Actor: Adam


Critic's Pick
1973
L'Ultima Neve di Primavera
Actor


Critic's Pick
1971
The Deserter
Actor: Capt. Viktor Kaleb
» Review

Critic's Pick
1970
The Adventurers
Actor: Dax Xenos
» Review

Critic's Pick
1969
Uzrok Smrti Ne Prominjati
Actor: Dyer


Critic's Pick
1967
Protest
Actor


Critic's Pick
1967
Skupljaci Perja
Actor: Bora
» Review

Critic's Pick
1966
Tople Godine
Actor: Mirko
» Review

Critic's Pick
1964
Die Oese
Actor



__________________
xenini

Date:
Permalink   

Nji mendim per librin e Bekim Fehmiut:


Stoljeęe Bekima Fehmiua
 
Kroz priču o jednoj albanskoj obitelji prelamaju se dva desetljeęa (1936. – 1955.) povijesti, apsurdne i okrutne, i to na prostoru u našem susjedstvu, odmah tu, koji nam je do danas ostao dalek i nepoznat
 
Bekim Fehmiu, Blistavo i strašno, B92, Beograd 2001

 


Daša Drndię


Dok se čita knjiga Bekima Fehmiua, pitanja naviru. Ako nije paraliziran strahom, indoktriniran, odnosno cerebralno o(ne)čišęen, čovjek na pitanja pokušava odgovoriti, pa bila to pitanja, ili upravo stoga što su to pitanja koja postavlja samome sebi. Pitanja su traganje, a traga se često za onim što može uspokojiti. Knjiga Bekima Fehmiua onespokojava. Što se u njoj, toj knjizi, dogaša, što se to u (ponekom) čitaocu može uskomešati? Što?

Muke Kosova

Veęina osvrta na knjigu Blistavo i strašno, kao i razgovora vošenih s njezinim autorom (koje sam uspjela detektirati samo na web stranicama, jer ostalo je još uvijek u Hrvatskoj teško dostupno) akcentira povlačenje Bekima Fehmiua iz javnosti 1987. “u znak protesta protiv antialbanske propagande i širenja mržnje prema Albancima” te njegovu sjajnu “domaęu” i inozemnu glumačku karijeru. Ti podaci, na žalost, irelevantni su za valorizaciju njegove knjige. Na žalost, jer "muke na Kosovu", znamo, počinju mnogo ranije nego što se kreatori politike, pa i povijesti, na ovom dijelu Balkana mogu ili žele sjeęati. Fehmiu svoju “ispovijed” završava dvije godine prije vlastita “nestanka" sa scene, dakle 1985., i njegova knjiga govori o diskriminaciji jednog naroda u prvoj polovici 20. stoljeęa, a pogotovo u vrijeme kad je taj narod, albanski, kroz proklamiranu ideologiju KPJ bio "zaštięen" jednakošęu i bratstvom. Šipak! Sterilizirano jedinstvo radničke klase počelo je samo sebe proždirati od trenutka kad je “uspostavljeno”. Kao kod karcinoma pankreasa – zahvaęena tumorom, gušterača prvo počne jesti samu sebe, a potom krene tamaniti organe koji ju okružuju, pa sve dalje, dok čovjek ne svisne.

Kad su marta 1989. samovoljno doneseni amandmani na Ustav SR Srbije kojima se ukidaju autonomije Kosova i Vojvodine, na Kosovu su izbile demonstracije kojima je prethodilo gotovo histerično policijsko i političko “izoliranje nepodobnih". Širom Kosova bilo je nemalo mrtvih, ubijenih Albanaca. U Beogradu (i ne samo u Beogradu) tada se slavi. Što se slavi? Novi ustav ili ubojstva Albanaca? U Beogradu vatromet; Terazije okupane potocima piva; u oblacima dima s roštilja, raspojasan narod (puk) pjeva (urla) i poskakuje; na tribinama, izvode se spletovi (ne svi) narodnih plesova na priredbi koju je “osmislio” moj tadašnji kolega Boda Markovię.

Ludilo

Apartheid se na Kosovu uspostavlja veę 1981., a 1987. mnogo toga u zemlji Srbiji više opasno ne valja, “Domanovię” caruje. Rukovodstvo Jugoslavije situaciju na Kosovu percipira slično kao što mešunarodna zajednica promatra, baš promatra, ovaj posljednji rat u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini. Koga briga! Balkansko ludilo, dotad u remisiji, dobiva novu (staru) misiju. To su znači osamdesete. Knjiga Bekima Fehmiua dolazak tih i takvih godina nagovješęuje. Kroz priču o jednoj albanskoj obitelji prelamaju se dva desetljeęa (1936. – 1955.) povijesti, apsurdne i okrutne, i to na prostoru u našem susjedstvu, odmah tu, koji nam je do danas ostao dalek i nepoznat. Možda je vrijeme da se i o tome razmisli, možda to ima neke veze s ovim kako živimo danas. (“Ne znam zašto su nas razdvajali na nacionalnoj osnovi još od prvog razreda gimnazije. Srpski učenici su ulazili u zgradu na jedan ulaz, a Albanci na drugi… Kasnije su nas uvodili po razredima, na isti ulaz, ali uvek razdvojene. U toku velikih odmora u školskom dvorištu nije bilo druženja. Svako se držao svoga ‘tora’.” Godina je 1950.)

Napomena urednika biblioteke B92 Dejana Ilięa, prilikom predstavljanja knjige Blistavo i strašno, čini mi se (za knjigu) relevantnijom od opaski o “četrnaestogodišnjoj šutnji Bekima Fehmiua”: “… Mnogi od nas nisu imali pojma o tome kako su živeli ljudi koji su sa nama delili jednu državu… /Blistavo i strašno/ govori i o tome kako je, zapravo, mnogo toga činjeno da narodi u Jugoslaviji budu odvojeni jedni od drugih.”

Slika sramnog vremena

Čak i ako se čita kao autobiografsko štivo, kao sjeęanje koje ne može odoljeti nostalgiji za vremenima prošlim, jer prošlost je i mladost i snaga i optimizam (bio on utemeljen ili ne), knjiga Bekima Fehmiua oslikava jedan sramno marginaliziran, socijalno, kulturno, etnički, politički i etički marginaliziran svijet i to u sklopu društva koje je sebe proklamiralo ljudskim. Njezina najveęa vrijednost je, čini mi se, ta što ona ruši predrasude i što promovira čast i dostojanstvo pojedinca. Ni ovog ni onog, ni ovakva niti onakva, nego spojedinca i točka. I to u vremenu natopljenom bolesnim (i opasnim) kriterijima koji dominiraju kao jedini i pravi. Njezin najljepši dio onaj je koji ponire, ne u svijet egzotike (how interesting! how bizzare! kako bi uskliknuli neki, recimo, tamo Amerikanci), nego u svjetove (množina!) tradicija, mirisa, različitih jezika, vjera (u najširem smislu), u svjetove duboko ukorijenjenih, smislenih običaja, da bi razotkrila bijedu, tragično ukupno siromaštvo naše socijalističke stvarnosti.

Bekim Fehmiu napisao je “svoje stoljeęe” iako ono, za razliku od stoljeęa Güntera Grassa, obuhvaęa “samo” spomenutih dvadeset godina. Mnogo toga ima u ta dva desetljeęa, mnogo onoga što ęe doęi nasluęuje se.

Stilistički, knjiga bi podnijela blaže intervencije. No, i pisanje se uči i usavršava, pa je za očekivati da ęe s te strane književni “nastavak” Bekima Fehmiua biti pročišęen.

Antologijske stranice

Ipak, i u ovako kratkom prikazu, ne mogu a da ne istaknem, po meni, antologijske stranice iz Fehmiuove “priče”: stranice na kojima autor opisuje posjet ocu, apsurdno i nepravedno optuženom nakon rezolucije IB-a, koji se “posle osamnaest meseci ukupnog tamnovanja našao na ‘slobodi’, na radnom mestu učitelja u logoru ‘Joža Vlahovię’ na Novom Beogradu. Vodio je analfabetske tečajeve za albanske brigadire s Kosova, na Autoputu bratstvo i jedinstvo Beograd-Zagreb”. I iz ove dvije rečenice naziru se obrisi fatamorgane naše prošlosti. Susret s ocem odjevenim u “akcijaško odelo”, vrlo reminiscentno na uniforme grašana Maove Kine, koji očito tako stigmatiziran šeęe ulicama glavnoga grada te boravak na gradilištu gdje se “topli vazduh diže iz uzavrele zemlje” i spavanje u baraci s “dva lepo urešena gvozdena kreveta”, kod čitaoca izaziva osjeęaj gorčine, tuge i srama.

Kao jezični sladokusac, moram reęi da knjiga Bekima Fehmiua, obiljem turskih i albanskih riječi vješto i rastereęeno integriranih u srpski tekst (postoji još neobjavljen rukopis i na albanskom), odlično funkcionara na posebnoj razini, gotovo slikarskoj; ona je i atmosfera, ona je poseban svijet, na rubu nestvarnog, na rubu čarolije. Kao takva, udovoljava i najprobranijim apetitima. U vremenu (još uvijek ne potpuno minulom), kad se, osim genocida i urbicida, provodio i bezumni “linguicid”, Fehmiuov “nečisti” jezik donosi radost.

Možda ovo zvuči kao reklama (je l’ reklamiranje zabranjeno?), ali kad veę knjižara i antikvarijat Konzor polako u Hrvatsku dostavlja knjige iz Jugoslavije, ne bi bilo zgorega da i ovu prenese. Možda bi ona pomogla da se Albanci više ne nazivaju “Šiptarima”, Muslimani “muslięima” i penzioneri “penzięima”. Možda bi oni koji sebe vide kao važne i velike, malo spustili durbin. Ti hrvatięi.

Često se sjetim vijesti koju sam pročitala nakon što je došlo do “mirne reintegracije okupiranih područja u Republici Hrvatskoj”: “Borovo proizvodi gumene opanke za seljake u Srbiji”. I uz pomoę knjige može se štošta iskopati. Ne?



__________________
Tafa

Date:
Permalink   

I nderuari Z. Uliks Fehmiu


Per babin tuaj Z. Bekim Fehmiu gjegjesisht per biografin e tij kam patur rastin te lexoj para shum viteve ne revisten e atehershme kosovare per te rinjte Zeri i Rinise. Perndryshe kam patur rastin te shof shum filma ku ai ka luajtur. Qka te them ka qene artist i kalibrit boteror.Heren e fundit e kam pare ne TV ne nje show artistesh ne Shqiperi se bashku me bashkeshorten gjegjesisht nenen tuaj ndoshta para dy/tre vitesh. Dukej i fresket.


Tani pasi qe po udhetueka ndojhere ne Prishtine do te isha i nderuar ta shof dhe ndoshta ta pi nje kafe me te.


Do te isha i nderuar


My contact adress


mmaxhuni@yahoo.com



__________________
xenini

Date:
Permalink   

Tafė, nuk e di, por nuk besoj qe Uliksi e ka qit ket postim kėtu pėr baben e vet. Sipas informatave qe i kam, Uliksi e ka njė furr ne New York.


 



__________________
Page 1 of 1  sorted by
 
Quick Reply

Please log in to post quick replies.

Tweet this page Post to Digg Post to Del.icio.us


Create your own FREE Forum
Report Abuse
Powered by ActiveBoard